จะควบคุมอารมณ์ระหว่างการสนทนาที่ยากได้อย่างไร?
การควบคุมอารมณ์ระหว่างการสนทนาที่ยากไม่ใช่การเก็บความรู้สึกหรือทำเหมือนไม่โกรธ แต่คือการรู้ทันอารมณ์และเลือกตอบสนองโดยไม่ทำให้สถานการณ์รุนแรงขึ้น โดยเฉพาะเมื่อต้องให้ Feedback พูดเรื่องผลงาน หรือจัดการความขัดแย้ง
สามารถใช้หลัก STOP ได้ดังนี้
S – Stop: หยุดก่อนตอบ
เมื่อสังเกตว่าหัวใจเต้นเร็ว เสียงดังขึ้น หรือเริ่มอยากตอบโต้ ควรหยุดชั่วครู่ ไม่จำเป็นต้องตอบทันทีทุกประโยค
T – Take a Breath: ปรับลมหายใจและจังหวะ
หายใจช้าลง ลดความเร็วและระดับเสียง การเว้นจังหวะช่วยให้สมองกลับมาคิดและเลือกคำพูดได้ดีขึ้น
O – Observe: สังเกตข้อเท็จจริงและอารมณ์
ถามตัวเองว่า
ตัวอย่างเช่น “พนักงานส่งงานช้าสองวัน” คือข้อเท็จจริง แต่ “เขาไม่เคารพเรา” เป็นการตีความที่ยังต้องตรวจสอบ
P – Proceed: ตอบสนองตามเป้าหมาย
เลือกคำพูดที่ช่วยแก้ปัญหา เช่น
“ผมอยากกลับมาดูข้อเท็จจริงและหาวิธีป้องกันไม่ให้เกิดเหตุการณ์นี้อีก”
แทนการพูดว่า
“คุณทำแบบนี้ทุกครั้งและไม่เคยรับผิดชอบ”
เทคนิคเพิ่มเติมระหว่างการสนทนา
-
พูดถึงพฤติกรรม ไม่ตัดสินตัวบุคคล
-
ใช้ประโยคสั้นและตรงประเด็น
-
ลดน้ำเสียงแทนการเพิ่มระดับเสียง
-
ฟังให้จบก่อนอธิบายมุมมองของตนเอง
-
ถามเพื่อทำความเข้าใจแทนการคาดเดา
-
หากอารมณ์ยังสูง ให้ขอพักและกำหนดเวลากลับมาพูดต่อ
ตัวอย่างการขอพักอย่างรับผิดชอบ:
“เรื่องนี้สำคัญ และตอนนี้เราทั้งคู่อาจมีอารมณ์มากขึ้น ผมขอพัก 15 นาที แล้วกลับมาคุยกันต่อเวลา 14.30 น. เพื่อหาข้อสรุปร่วมกัน”
หลังการสนทนา ควรทบทวนว่าอะไรเป็นตัวกระตุ้นอารมณ์ คำพูดใดช่วยหรือทำให้สถานการณ์แย่ลง และครั้งต่อไปควรเตรียมตัวอย่างไร
ความเห็นต่างกับความขัดแย้งแตกต่างกันอย่างไร?
ความเห็นต่าง คือการที่คนมีข้อมูล แนวคิด หรือวิธีแก้ปัญหาไม่เหมือนกัน ส่วนความขัดแย้งเกิดขึ้นเมื่อความเห็นต่างเริ่มมีอารมณ์ ความไม่ไว้วางใจ การกล่าวโทษ หรือผลประโยชน์ที่ไม่ลงตัว จนกระทบความสัมพันธ์และการทำงานร่วมกัน
| ประเด็น | ความเห็นต่าง | ความขัดแย้ง |
| สิ่งที่ให้ความสำคัญ |
แนวคิด ข้อมูล หรือวิธีทำงาน |
ตัวบุคคล ความสัมพันธ์ หรือผลประโยชน์ |
| รูปแบบการสื่อสาร |
แลกเปลี่ยนเหตุผลและตั้งคำถาม |
โต้ตอบ ป้องกันตัว หลีกเลี่ยง หรือกล่าวโทษ |
| ผลต่อทีม |
อาจทำให้ได้แนวคิดและการตัดสินใจที่ดีขึ้น |
ทำให้ความร่วมมือ ประสิทธิภาพ และความไว้วางใจลดลง |
| วิธีจัดการ |
เปิดพื้นที่ให้แลกเปลี่ยนข้อมูล |
จัดการทั้งปัญหางาน อารมณ์ และความสัมพันธ์ |
ความเห็นต่างไม่ใช่เรื่องเสียหาย เพราะทีมที่มีประสบการณ์และมุมมองหลากหลายย่อมมองปัญหาไม่เหมือนกัน หากทุกคนสามารถพูดคุยด้วยเหตุผล ความเห็นต่างจะช่วยให้ทีมเห็นความเสี่ยงรอบด้านและคิดทางเลือกใหม่ได้
ความเห็นต่างมักกลายเป็นความขัดแย้งเมื่อ
-
คนเริ่มวิจารณ์ตัวบุคคลแทนความคิดเห็น
-
ไม่ยอมรับฟังข้อมูลของอีกฝ่าย
-
ต้องการเอาชนะมากกว่าหาคำตอบ
-
นำเหตุการณ์เก่ามารวมกับปัญหาปัจจุบัน
-
สื่อสารผ่านบุคคลที่สามแทนการพูดโดยตรง
-
ใช้อารมณ์ การประชด หรือความเงียบเพื่อต่อต้าน
-
เป้าหมายและอำนาจตัดสินใจไม่ชัดเจน
หัวหน้าสามารถป้องกันไม่ให้ความเห็นต่างกลายเป็นความขัดแย้งได้ด้วยการกำหนดกติกาการสนทนา แยกคนออกจากปัญหา ใช้ข้อมูลเป็นหลัก และกลับมาที่เป้าหมายร่วมของทีม
คำถามที่ช่วยคลี่คลายสถานการณ์ เช่น
-
“ข้อมูลส่วนใดที่เรามองไม่เหมือนกัน?”
-
“แต่ละฝ่ายกังวลเรื่องอะไรมากที่สุด?”
-
“เป้าหมายที่เราต้องรับผิดชอบร่วมกันคืออะไร?”
-
“มีทางเลือกใดที่ตอบโจทย์งานได้มากกว่าการเลือกข้าง?”
Image Power Consultant ออกแบบหลักสูตรการสื่อสารและการจัดการความแตกต่าง เพื่อช่วยให้ผู้บริหาร หัวหน้างาน และพนักงานเปลี่ยนความเห็นต่างให้กลายเป็นพลังในการพัฒนาทีม
องค์กรสามารถติดต่อเราเพื่อออกแบบ In-house Training ส่วนผู้ที่ต้องการพัฒนาการสื่อสารส่วนบุคคลสามารถสอบถาม Public Class และ Private Coaching ที่เหมาะกับเป้าหมายได้